Literaire top 100

Je kan een ironisch verhaal houden over hoe je je aan wilt passen aan deze tijd van canons en top X-en, maar laten we eerlijk zijn: een top 100 van de beste boeken aller tijden maken is leuk. Waan-, on- en krankzinnig, maar ook leuk. Wat zijn de regels?

Regel 1: Het boek moet fictie zijn. Geen filosofie, geen geschiedenis, wel lange verhalende gedichten. Dit criterium zal streng en arbitrair worden toegepast.

Robert Louis Stevenson, "The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde"

Dr. Jekyll and mr. Hyde zijn niet meer slechts romanfiguren, maar vormen een uitdrukking die we gebruiken om aan te geven dat iemand zowel een goede als een slechte kant heeft. Dat heeft een nadeel en een voordeel voor het boek van Stevenson. Het nadeel is dat het centrale element van het plot, namelijk dat Jekyll en Hyde dezelfde persoon zijn, al van tevoren bekend is. Nu zou dat niet erg hoeven zijn, maar Stevensons boek probeert overduidelijk spanning op te bouwen door ons een mysterie voor te schotelen.

Verveling

Een column uitgesproken op 24 april 2014, bij Naturalis After Dark, met als thema "verveling".

Ik stel voor dat we ons de komende tien minuten eens hartgrondig gaan vervelen.

[Wacht, zij het niet echt ongemakkelijk lang.]

Wij nobele wilden

Een column uitgesproken op 14 mei 2014, bij Naturalis After Dark, met als thema "Lekker ruig".

Aan het eind van de zestiende eeuw schrijft Montaigne een essay getiteld “Over kannibalen,” waarin hij de vraag stelt of de Indianen van Zuid-Amerika barbaren zijn, of dat ze juist nobeler zijn dan wijzelf. Hij schrijft het volgende:

Joost de Vries over de Nederlandse roman

In de Groene Amsterdammer van 6 maart 2014 schrijft Joost de Vries een artikel over de Grote Amerikaanse Roman en de vraag of er ook een Grote Nederlandse Roman bestaat. Met zijn analyse van de eerste kan ik het niet helemaal eens zijn. Na het noemen van titels als Moby-Dick en Underworld komt De Vries tot de volgende conclusie:

Alchemie

Een column uitgesproken op 8 november 2013, bij de Raamsteeg2 Late Night Show met als thema "Science & Magic".

Wetenschap en magie zijn allebei middelen om de wereld te begrijpen en te veranderen. Toch zien wij ze niet als twee elkaar aanvullende middelen, zoals de auto en de fiets wel elkaar aanvullende middelen van vervoer zijn. Eerder zijn wetenschap en magie voor ons tegengestelden: een wetenschapper kan zich onmogelijk met magie bezig houden, en wie thuis aan de slag gaat met pentagrammen en toverspreuken verwerpt kennelijk het wetenschappelijke beeld van de wereld. Aan het wetenschappelijke en het magische denken liggen zodanig andere ideeën ten grondslag, dat ze onmogelijk met elkaar te verenigen zijn.

Vampiers

Een column uitgesproken op 31 oktober 2013, bij de Raamsteeg2 Late Night Show met als thema "Halloween Science Horror".

In de oudste volkslegendes treedt de vampier op als een afschrikwekkend monster, een rottend lijk dat 's nachts uit een graf kruipt om de mensen het leven zuur te maken. Maar dat is niet het beeld dat onze cultuur heeft gegrepen. Neem Dracula: een Oost-Europese graaf die een groots kasteel bewoont en zich zonder moeite beweegt in de hoogste kringen van Londen. Neem Interview with the Vampire, waar de vampiers gespeeld worden door Brad Pitt en Tom Cruise. Je kan van Pitt en Cruise vinden wat je wilt, maar op een rottend stuk vlees lijken ze niet.

De horizon

Een column uitgesproken op 20 september 2013, bij de Raamsteeg2 Late Night Show met als thema "de horizon". Ook gefilmd, vanaf 58 minuten.

De horizon lijkt het simpelste wat er is. Enkel een lijn, en dan niet eens onder een verrassende en steeds andere hoek maar altijd hetzelfde, altijd, wel, horizontaal.

Piëta

De tumor woekert in mijn brein
jij bent nog zó onaf
dit ziekbed zal mijn tombe zijn
mijn baarmoeder jouw graf

mijn lichaam is te moe voor smart
wij mensen zijn zo teer
en ondoorgrondelijk en hard
de wegen van de Heer

George Eliot, "Middlemarch" (1872)

Zonder twijfel behoort Middlemarch tot de beste romans die ik gelezen heb; en van die allergrootsten is het misschien het meest van allemaal een roman. Het boek bevat psychologische diepgang en zich ontwikkelde personages; een schets van de samenleving en welke invloed deze heeft op de individuen; een groot aantal personen en bijbehorende verhaallijnen, die zich vertakken en op allerlei manieren bij elkaar komen; en het zet dit alles in voor het doel van serieuze morele reflectie.

Syndicate content