Petitie

Een column uitgesproken op 28 oktober 2017, bij Naturalis After Dark, met als thema "Halloween".

Ik wil het vanavond niet hebben over de dood van Anne Faber. Daar is al zoveel over gezegd; en bovendien is het weinig fijngevoelig om in te zoomen op het leed en het lot van één enkel individu, en van een individu nog wel dat wij hier in de zaal niet eens kennen. Dat heeft iets onbeschaamds, iets voyeuristisch. De gretigheid waarmee zo'n gebeurtenis wordt gevolgd, wekt argwaan. Want het klinkt natuurlijk mooi, zeggen dat heel Nederland “bezorgd was om Anne” en “meeleefde met haar familie en vrienden”. Maar wie gelooft dat? Kan je bezorgd zijn om iemand die je niet kent? Was Nederland niet eerder bezorgd om zichzelf? En beleefde men niet een heimelijk genoegen aan de spanning van de grootschalige en langdurige zoektocht? Zijn onze media sowieso niet geweldig bekwaam geworden in het alchemische proces waarbij het leed van de een wordt getransformeerd tot de avondvullende belevenis van de ander?

Wij nobele wilden (versie 2)

Een column uitgesproken op 17 september 2016, bij Naturalis After Dark, met als thema "Lekker ruig".

Weet je wat pas lekker ruig is? In je blote kont met een zelfgemaakte speer in je hand achter een gnoe aan rennen. In een bootje van zeehondenhuid tussen de ijsschotsen laveren om een narwal te pakken te krijgen. Onder helse pijnen midden in de jungle dood gaan aan appendicitis. Dat is pas ruig. Alleen – waarom zou je het willen? Waarom kennen wij, die dagelijks de geneugten van de beschaving proeven, toch het verlangen om terug te keren naar de Natuur? Is er soms iets mis met beschaving?

Tonke Dragt, "De blauwe boekanier"

Zelf een kind krijgen, dat is een geweldig excuus om eens de doos met kinderboeken bij je ouders op zolder af te stoffen en te zien wat er allemaal bewaard is gebleven. Bijvoorbeeld dit kleine boekje, De blauwe boekanier van Tonke Dragt, dat in 1964 het kinderboekenweekgeschenk was en in datzelfde jaar door Sinterklaas -- die er bergen van gehad moet hebben, als hij op het juiste moment inkopen heeft gedaan -- aan mijn vader cadeau werd gedaan.

Wetenschapscommunicatie

Deze column werd op 13 mei 2016 uitgesproken bij een speciale aflevering van Naturalis After Dark ter ere van de oratie van Ionica Smeets. Het thema van de avond was: wetenschapscommunicatie. Meer columns lezen? Koop mijn boekje Denker in het donker!

Natuurbescherming

Deze column werd op 30 maart 2016 uitgesproken bij Naturalis After Dark. De avond was opgezet rondom een rapport over de biodiversiteit in Nederland.

Natuur is voor tevredenen of legen.
En dan: wat is natuur nog in dit land?
Een stukje bos, ter grootte van een krant;
een heuvel met wat villaatjes ertegen.

Charles Dickens, "A Christmas Carol" (1843)

A Christmas Carol is natuurlijk dusdanig bekend dat je bijna niet aan het boek kan beginnen zonder een idee te hebben van wat er gaat volgen. De naam van de hoofdpersoon, Scrooge, is synoniem geworden met iemand die zo vrekkig is dat hij niet van het leven kan genieten en volkomen gesloten is voor elke vorm van echt menselijk contact. En dan komen er op kerstavond geesten naar hem toe die hem zijn verleden, heden en toekomst laten zien, totdat hij in tranen zijn leven betert en een vrijgevige, gulle en aardige man wordt.

Ursula K. LeGuin, "The Left Hand of Darkness" (1969)

Ursula LeGuin heeft een enorme reputatie als auteur van literaire fantasy en sciencefiction, een reputatie die, als mijn impressies kloppen, met name gebaseerd is op de Earthsea-serie en op The Dispossessed en The Left Hand of Darkness. Dit laatste boek is een sciencefiction roman die erg bekend is vanwege de manier waarop gender en seksualiteit zijn uitgewerkt: op de planeet Gethen (of Winter), waar het boek speelt, bestaan geen mannen en vrouwen. Iedereen is hermafrodiet.

Kwaliteitskrant

Op de website van NRC staat op dit moment een artikel dat begint met de zin:

De VS zijn gisteren opgeschrikt door de 353e schietpartij met meer dan vier doden van dit jaar.

Bloed

Deze column werd op 31 oktober 2015 uitgesproken bij Naturalis After Dark. Het thema van de avond was: bloed.

Bloed is mijn thema. Niet bloed dat wordt geprikt en langzaam opgezogen door een naald, zodat ons levenssap tot object van de wetenschap kan worden; en niet het bloed dat stroomt door onze aderen en zuurstof van de longen transporteert naar elke cel; maar bloed dat vloeit; bloed dat vergoten wordt; dat van een muur afdruipt, of van een mes, en op de aarde valt om nooit meer te verrijzen. Ik wil het hebben over oorlog, terrorisme, haat; over de echte gruwelen van deze wereld en niet de ingebeelde die wij met Halloween tentoonspreiden om lachend onze ware angsten te vergeten. Dit wordt dus geen gezellig praatje. Houd uw hart vast… en dat bedoel ik niet figuurlijk.

Terry Pratchett, "Mort" (1987)

Ooit -- we hebben het dan over de periode dat ik rond de vijftien à zestien jaar oud was, schat ik -- was ik een ontzettend fan van Terry Pratchett. Op vakantie in Engeland liep ik twee keer per week een boekhandel binnen om mijn zakgeld uit te geven aan nog een Pratchett, aangezien ik de aankoop van een paar dagen eerder al weer uit had. Zijn humor vond ik heerlijk, dat spreekt voor zich. Maar het was meer dan dat.

Syndicate content