Victor Gijsbers's Site - Philosophy, literature, interactive fiction, and more.

Een verhaal over het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog, L'étranger, en een film van David Lynch: dat is de combinatie van elementen die het beste een idee geeft van De donkere kamer van Damocles. Het boek vertelt ons over Henri Osewoudt, een jonge man met een meisjesachtig uiterlijk en een daar schijnbaar bij horend minderwaardigheidscomplex, die wanneer hij de myserieuze Dorbeck ontmoet verandert in een kloeke verzetsheld.

Ik had Nooit meer slapen een jaar of vijf geleden al eens gelezen, en vond er toen niet veel aan. Maar ja -- in de tussentijd is het opnieuw aan mij aangeraden; het is door het Nederlandse publiek op de 6e plaats gezet van de lijst van beste Nederlandse boeken; en het is door de leden van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde op de 9e plaats in de Canon der Nederlandse Letterkunde.

V. is het debuut van Thomas Pynchon, en het eerste wat opvalt is hoeveel het al lijkt op zijn latere boeken. Dezelfde structuren, stijlen, thema's en zelfs gebeurtenissen die we in Gravity's Rainbow en Against the Day tegenkomen zijn ook in V. al aanwezig. Toch heeft V. een eigen identiteit, gedeeltelijk doordat het allemaal net wat lichter en gemakkerlijker verteerbaar is dan de twee latere hoofdwerken, en gedeeltelijk omdat het allemaal net wat minder goed in elkaar zit.

Op twaalfjarige leeftijd besluit Cosimo, oudste zoon van de lokale baron, na een ruzie aan tafel over een bord slakken zijn eigen weg te gaan: vanaf nu gaat hij in de bomen wonen. Zo gezegd zo gedaan, en elke hoop die zijn ouders hebben dat hij er na een paar dagen wel genoeg van zal hebben is ijdel. Cosimo zal de rest van zijn leven in bomen wonen (hoewel hij wel eens op een muur, in een paal, in een mast, of eenmaal op laken stapt, en overigens gigantische afstanden kan overbruggen door van boom naar boom te springen). Een bizar gegeven, zoals we dat van Calvino mogen verwachten.

Don Quichot die de windmolens aanziet voor reuzen en deze aanvalt, met pijnlijke gevolgen -- dat kennen we allemaal, maar daar houdt het meestal ook wel op. Het avontuur met de windmolens wordt beschreven in hoofdstuk 8; het boek heeft 126 hoofdstukken die over zo'n 1100 pagina's verspreid zijn. Je kan je voorstellen dat die ene exemplarische episode, als hij al exemplarisch is, niet direct een goed beeld van de hele Don Quichot geeft.

Ik heb het lang uitgesteld om een boek van Philip K. Dick te lezen. Hij is misschien wel de eerste naam die je hoort als vraagt naar een "literaire" science fiction schrijver van na de Tweede Wereldoorlog--en dus zou het jammer zijn als zijn werk tegenviel, nietwaar? Als hij bijvoorbeeld zo slecht zou blijken te zijn als Lovecraft, die een vergelijkbare cultstatus heeft.

Waarschijnlijk is A Cool Million nog leuker als je de literatuur kent waar het schijnbaar een pastiche op is (de boeken van Horatio Alger, als ik Wikipedia mag geloven), of wanneer je de thema's die op de hak worden genomen meer aan de lijve ervaart. Wat zijn die thema's?

Hier is Harold Bloom (How to Read and Why, p. 249) over Miss Lonelyhearts:

[Nathanael West] was not a satirist, secretly hoping to improve us, but a demonic parodist, providing some music to celebrate our march down into hell. Read him for his prophecy, and for the unsettling laughter he will bring you, as you too approach the abyss prepared for the American soul by the American religion.

Nineteen Eighty-Four. Ik had het lang geleden gelezen, maar wilde het nu herlezen omdat ik met mijn studenten een artikel van Rorty over dit boek ga lezen en bespreken. Een groots boek, al valt die grootsheid niet gemakkelijk af te lezen aan wat de meest voor de hand liggende maatstaven zijn voor een roman.

Ik had het boek nooit gelezen, het hoorspel niet gehoord en de films niet gezien, maar het is natuurlijk onmogelijk om aan The War of the Worlds (1898) te beginnen zonder iets van het verhaal te weten. Zelfs de "clue", als ik het zo mag noemen, kende ik al, al was deze zo diep weggezakt dat ik pas op twee derde van het boek weer wist wat het was.