Democratisch

warning: Creating default object from empty value in /home/victor/public_html/modules/taxonomy/taxonomy.pages.inc on line 33.

Charles Dickens, "A Christmas Carol" (1843)

A Christmas Carol is natuurlijk dusdanig bekend dat je bijna niet aan het boek kan beginnen zonder een idee te hebben van wat er gaat volgen. De naam van de hoofdpersoon, Scrooge, is synoniem geworden met iemand die zo vrekkig is dat hij niet van het leven kan genieten en volkomen gesloten is voor elke vorm van echt menselijk contact. En dan komen er op kerstavond geesten naar hem toe die hem zijn verleden, heden en toekomst laten zien, totdat hij in tranen zijn leven betert en een vrijgevige, gulle en aardige man wordt.

Stephen Crane, "The Red Badge of Courage" (1895)

The Red Badge of Courage is een verwarrend boek en dat is precies de bedoeling. Crane beschrijft een enkele veldslag uit de Amerikaanse burgeroorlog, maar laat hierbij zoveel mogelijk context weg: we krijgen niets te horen over de oorlog als geheel en van de veldslag niets meer dan wat één enkele soldaat, "de jongeling," ervan ziet en begrijpt. Dat is niet veel. De individuele soldaat heeft volstrekt geen overzicht, weet niet wat er gebeurt, wat zijn rol in het grotere geheel is of zelfs maar of de gevaarlijke acties die hij uit moet voeren enig nut hebben.

Arthur van Schendel, "Een zwerver verliefd" (1904)

Bij het lezen van de eerste hoofdstukken van Een zwerver verliefd bekroop mij het gevoel dat ik in het bezit was gekomen van een slechtere versie van Herman Hesses Narziss und Goldmund. Een jongeman die een artistieke inborst heeft en niet wil deugen ontvlucht zijn geboortegrond om door een (opzettelijk wat vaag gehouden) middeleeuws landschap te trekken en daar te leren wie hij werkelijk is.

Robert Louis Stevenson, "The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde" (1886)

Dr. Jekyll and mr. Hyde zijn niet meer slechts romanfiguren, maar vormen een uitdrukking die we gebruiken om aan te geven dat iemand zowel een goede als een slechte kant heeft. Dat heeft een nadeel en een voordeel voor het boek van Stevenson. Het nadeel is dat het centrale element van het plot, namelijk dat Jekyll en Hyde dezelfde persoon zijn, al van tevoren bekend is. Nu zou dat niet erg hoeven zijn, maar Stevensons boek probeert overduidelijk spanning op te bouwen door ons een mysterie voor te schotelen.

George Eliot, "Middlemarch" (1872)

Zonder twijfel behoort Middlemarch tot de beste romans die ik gelezen heb; en van die allergrootsten is het misschien het meest van allemaal een roman. Het boek bevat psychologische diepgang en zich ontwikkelde personages; een schets van de samenleving en welke invloed deze heeft op de individuen; een groot aantal personen en bijbehorende verhaallijnen, die zich vertakken en op allerlei manieren bij elkaar komen; en het zet dit alles in voor het doel van serieuze morele reflectie.

Popper, Middlemarch and falsifiability

Karl Popper (1902-1994) has become famous with his claim that the difference between science and pseudo-science is that scientific theories are falsifiable (and scientists actually try to falsify these theories) whereas pseudo-scientific theories are unfalsifiable. The very idea of falsifiability has become thoroughly linked with Popper's name; and one might be tempted to believe that he has invented it.

Multatuli, "Max Havelaar" (1860)

Volgens de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde is Max Havelaar het meest canonieke boek uit de Nederlandse literatuur. Volgens de door het NRC georganiseerde publieksstemming over het "beste boek" is dat overdreven: Max Havelaar moet hier de tijdloze meesterwerken De ontdekking van de hemel en Het huis van de moskee voor zich laten.

Nathaniel Hawthorne, "The Scarlet Letter" (1850)

The Scarlet Letter is een van de klassiekers van de Amerikaanse literatuur van de 19e eeuw, en wordt in dat verband vaak met Moby Dick in een adem genoemd. Een dergelijke vergelijking kan de (overigens veel kortere) roman van Hawthorne zeker niet aan, maar een intens en bij vlagen geïnspireerd boek is het zeker.

Walter Scott, "Ivanhoe" (1820)

Wie in Edinburgh is geweest en daar het gigantische en protserige "Scott monument" heeft aanschouwd, begrijpt iets van de grote populariteit die deze schrijver ooit genoten heeft. Scotts historische romans waren een geweldig succes. Waverley (1814) was een fenomeen, en Scott schreef hierna nog een hele sloot boeken over de recente Schotse geschiedenis, boeken die over het algemeen als zijn beste gezien worden. Maar in 1820 was hij toe aan iets anders, een andere periode en een andere plek, en dus krijgen we Ivanhoe, dat in het Engeland van de 12e eeuw speelt.

Oscar Wilde, "De Profundis" (1897)

De Profundis is de titel die nu meestal gegeven wordt aan de zeer lange en zeer mooie brief die Oscar Wilde in 1987 schreef aan zijn voormalige vriend Bosie (Lord Alfred Douglas). Op dat moment zat Wilde in de gevangenis, waartoe hij was veroordeeld wegens vermeende homoseksuele contacten met deze Bosie; die hem vervolgens vrijwel niets meer heeft laten horen.

Syndicate content